Kupujesz pierwszego starego Spider-Mana. Później dochodzi Batman, kilka X-Men, Wolverine i Superman. Na początku wszystkie mieszczą się na półce. Po kilku miesiącach okazuje się jednak, że kolekcja liczy kilkadziesiąt zeszytów i pojawia się bardzo praktyczne pytanie: jak przechowywać komiksy, żeby ich nie niszczyć?
W przypadku oryginalnych amerykańskich zeszytów sprawa jest szczególnie ważna. Wiele komiksów z lat 80. ma dziś około czterdziestu lat, a wydania z lat 90. dawno przekroczyły ćwierć wieku. Papier, okładka i grzbiet nie są niezniszczalne. Światło, wilgoć, kurz czy niewłaściwe ustawienie mogą stopniowo pogarszać ich stan.
Dobra wiadomość jest taka, że nie potrzebujesz profesjonalnego archiwum. Kilka prostych zasad wystarczy, aby znacznie lepiej chronić kolekcję.
Jeżeli dopiero rozpoczynasz przygodę z tym hobby, zobacz również „Jak zacząć kolekcjonować amerykańskie komiksy” .
Dlaczego sposób przechowywania komiksów ma znaczenie?
Stary komiks jest przede wszystkim przedmiotem wykonanym z papieru. A papier reaguje na otoczenie.
Długotrwała ekspozycja na światło może powodować blaknięcie okładki. Wilgoć sprzyja deformacjom i innym uszkodzeniom. Niewłaściwe ustawienie może prowadzić do zagięć, a częste przesuwanie niezabezpieczonych zeszytów powoduje otarcia.
Przy komiksie kupionym za kilka czy kilkanaście złotych może się to wydawać mało istotne. Problem zaczyna być widoczny dopiero wtedy, gdy takich zeszytów jest sto albo kilkaset.
Właśnie dlatego warto wyrobić dobre nawyki już przy pierwszych egzemplarzach.
Więcej o starszych wydaniach znajdziesz w naszym artykule filarowym „Stare komiksy” .
Bag & board – co właściwie oznacza?
Osoby zaczynające kolekcjonowanie amerykańskich komiksów bardzo szybko spotykają określenie bag & board.
Bag to przezroczysta folia ochronna, do której wkłada się komiks.
Board to kartonik umieszczany za zeszytem, którego zadaniem jest jego usztywnienie.
Razem tworzą jedno z najbardziej charakterystycznych zabezpieczeń pojedynczych amerykańskich komiksów.
Nie jest to skomplikowany system. Właśnie jego prostota sprawiła, że stał się tak popularny wśród kolekcjonerów.
Po co komiksowi folia?
Folia tworzy podstawową barierę pomiędzy komiksem a otoczeniem. Pomaga ograniczyć kontakt z kurzem, zabrudzeniami oraz przypadkowym dotykaniem powierzchni okładki.
Ma też bardzo praktyczną zaletę: podczas wyjmowania kilku komiksów z pudełka okładki nie przesuwają się bezpośrednio po sobie.
Nie oznacza to jednak, że komiks w folii staje się niezniszczalny.
Folia jest zabezpieczeniem.
Nie magiczną kapsułą czasu.
Nadal trzeba zwracać uwagę na miejsce, w którym przechowywana jest kolekcja.
Po co stosuje się kartonik?
Samą folię łatwo zgiąć, dlatego za komiksem umieszcza się kartonik.
Dzięki niemu zeszyt jest sztywniejszy i łatwiej ustawić go pionowo w pudełku bez ryzyka przypadkowego wygięcia.
Przy pojedynczych amerykańskich zeszytach jest to szczególnie wygodne, ponieważ są stosunkowo cienkie.
Jeżeli trzymasz kilkadziesiąt takich komiksów obok siebie, różnicę pomiędzy zeszytem z kartonikiem i bez niego zauważysz bardzo szybko.
Czy każdy komiks trzeba trzymać w folii?
Nie ma obowiązku zabezpieczania w ten sposób każdego komiksu, ale w przypadku starszych pojedynczych zeszytów jest to rozwiązanie bardzo praktyczne.
Jeżeli posiadasz kilkanaście używanych komiksów do czytania i ich stan kolekcjonerski nie jest dla Ciebie szczególnie ważny, możesz podejść do sprawy mniej rygorystycznie.
Jeżeli jednak kolekcja zaczyna rosnąć albo kupujesz coraz starsze egzemplarze, folia i kartonik znacznie ułatwiają utrzymanie porządku.
Szczególnie warto zabezpieczać zeszyty, które mają dla Ciebie większą wartość – finansową albo po prostu sentymentalną.
Czy komiks można czytać po włożeniu do folii?
Oczywiście.
Bag & board nie oznacza, że komiks został zamknięty na zawsze.
Jeżeli chcesz przeczytać zeszyt, ostrożnie go wyjmujesz, czytasz i ponownie odkładasz do zabezpieczenia.
Komiksy powstały przecież do czytania.
Przy zwykłym używanym Batmanie, Spider-Manie czy X-Men nie ma potrzeby traktować każdego otwarcia jak operacji muzealnej. Wystarczy czysty stół, suche ręce i odrobina ostrożności.
Jak przechowywać większą liczbę komiksów?
Kiedy kolekcja przekracza kilkadziesiąt zeszytów, półka zaczyna być coraz mniej wygodna.
Wtedy pojawiają się pudełka na komiksy.
Na rynku kolekcjonerskim funkcjonują specjalne kartonowe pudełka dopasowane wymiarami do amerykańskich single issues. Pozwalają ustawić komiksy pionowo jeden za drugim.
To proste rozwiązanie ma kilka zalet.
Komiksy są chronione przed częścią światła, łatwo je uporządkować i można wygodnie przeglądać kolekcję.
Pionowo czy poziomo?
Przy większej kolekcji pojedyncze zeszyty najwygodniej przechowywać pionowo, podobnie jak dokumenty w kartotece.
Jest jednak jeden warunek.
Komiksy nie powinny swobodnie przewracać się wewnątrz prawie pustego pudełka.
Jeżeli masz dziesięć zeszytów w pudełku przeznaczonym na znacznie większą liczbę, warto zastosować przegrodę lub wypełnienie utrzymujące je w pozycji pionowej.
Nie należy też wciskać komiksów tak ciasno, że wyjęcie jednego wymaga siły.
Potrzebny jest rozsądny kompromis: stabilnie, ale bez ściskania.
Największy wróg: światło
Piękna okładka Batmana ustawiona na półce wygląda świetnie.
Jeżeli jednak przez kilka lat codziennie pada na nią bezpośrednie światło słoneczne, może stopniowo tracić intensywność kolorów.
Dlatego kolekcji nie warto przechowywać w miejscu stale wystawionym na mocne światło.
Dotyczy to również komiksów oprawionych i prezentowanych na ścianie.
Jeżeli szczególnie zależy Ci na zachowaniu stanu okładki, ograniczenie długotrwałej ekspozycji na światło jest jedną z podstawowych zasad.
Wilgoć jest jeszcze gorsza
Piwnica może wydawać się idealnym miejscem na kilka pudełek komiksów.
Niekoniecznie.
Jeżeli pomieszczenie jest wilgotne, papier może z czasem reagować na warunki otoczenia. Podobny problem może wystąpić w garażu, na nieogrzewanym poddaszu czy w miejscu narażonym na duże wahania temperatury i wilgotności.
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla zwykłej domowej kolekcji jest stabilne, suche pomieszczenie, w którym sami czujemy się komfortowo.
Szafa, regał lub odpowiednie pudełko w mieszkaniu zazwyczaj będą lepszym rozwiązaniem niż wilgotna piwnica.
Nie stawiaj pudełka bezpośrednio na podłodze
To bardzo prosta zasada, o której łatwo zapomnieć.
Jeżeli w pomieszczeniu dojdzie do niewielkiego zalania, awarii pralki czy innego problemu z wodą, pudełko stojące bezpośrednio na podłodze jest pierwsze w kolejce do uszkodzenia.
Dlatego większą kolekcję lepiej ustawić na półce, regale lub choćby niewielkim podwyższeniu.
Kilka centymetrów może kiedyś zrobić ogromną różnicę.
A może komiksy na regale?
Można.
Szczególnie przy niewielkiej kolekcji.
Jeżeli komiksy stoją pionowo, są zabezpieczone i nie pada na nie bezpośrednie światło, zwykły regał może działać bardzo dobrze.
Problem pojawia się, kiedy zeszyty są luźno ustawione i zaczynają się przechylać.
Wtedy grzbiety i okładki mogą się deformować.
Dlatego nawet na regale warto użyć podpórki albo przechowywać komiksy w mniejszym pudełku.
Czy stare komiksy trzeba oddzielać od nowych?
Nie jest to konieczne tylko dlatego, że mają różny wiek.
Znacznie ważniejszy jest ich rozmiar, sposób zabezpieczenia oraz organizacja kolekcji.
Możesz natomiast zdecydować się na osobne pudełka z czysto praktycznych powodów.
Na przykład:
Marvel lata 80.
Marvel lata 90.
DC lata 80.
DC lata 90.
Taki podział bardzo ułatwia późniejsze wyszukiwanie.
Jeżeli interesują Cię właśnie te okresy, zobacz nasze poradniki „Komiksy Marvel z lat 80.”, „Stare komiksy Marvel z lat 90.”
Jak uporządkować kolekcję?
Nie istnieje jeden prawidłowy system.
Najlepszy jest taki, dzięki któremu potrafisz znaleźć konkretny komiks.
Możesz układać według wydawnictwa:
Marvel → DC → pozostali wydawcy.
Możesz według bohaterów:
Spider-Man → X-Men → Wolverine → Batman → Superman.
Możesz według serii i numeracji.
Przy większej kolekcji właśnie ostatnia metoda jest zwykle bardzo wygodna.
Najważniejsze, żeby po kilku miesiącach nie kupić tego samego zeszytu drugi raz tylko dlatego, że nie pamiętasz, co znajduje się w trzecim pudełku.
Czy warto prowadzić spis kolekcji?
Przy dwudziestu komiksach nie jest konieczny.
Przy dwustu zaczyna być przydatny.
Przy tysiącu może oszczędzić mnóstwo czasu.
Nie potrzebujesz specjalistycznego programu. Na początek wystarczy prosty arkusz z kolumnami:
wydawca – seria – numer – rok – stan – uwagi.
Możesz również dodać informację o cenie zakupu.
Taki spis pozwala obserwować rozwój kolekcji i łatwo sprawdzić, których numerów brakuje.
Czy warto przechowywać komiks w ramce?
Jeżeli szczególnie podoba Ci się okładka, prezentowanie jej może być świetnym pomysłem.
Trzeba tylko pamiętać o świetle.
Jeżeli oryginalny komiks ma dużą wartość albo zależy Ci na zachowaniu jego stanu, długotrwała ekspozycja nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem.
Ciekawym kompromisem może być eksponowanie mniej wartościowych zeszytów albo okresowa zmiana prezentowanych okładek.
Kolekcja nie musi przecież cały czas siedzieć w pudełkach.
Ma również cieszyć właściciela.
Jak przechowywać komiks otrzymany na prezent?
Jeżeli ktoś dostał pierwszy stary amerykański komiks, warto od razu przekazać go w folii z kartonikiem.
Dzięki temu prezent wygląda bardziej kolekcjonersko, a osoba obdarowana od początku ma podstawowe zabezpieczenie.
To szczególnie dobrze działa przy naszym pomyśle komiksu z roku urodzenia.
Wyobraź sobie oryginalnego Batmana z 1986 roku wręczonego osobie obchodzącej czterdzieste urodziny. Taki zeszyt nie jest tylko rzeczą do przeczytania. Staje się pamiątką, którą można zachować na kolejne lata.
Więcej inspiracji znajdziesz w artykułach „Komiks z roku urodzenia” oraz „Komiks na prezent” .
Czy trzeba kupować profesjonalne akcesoria od pierwszego dnia?
Nie.
To kolejna rzecz, która może niepotrzebnie odstraszać początkujących.
Nie potrzebujesz od razu drogich pudełek, katalogów, profesjonalnych systemów archiwizacji i specjalnego pomieszczenia.
Zacznij prosto.
Kilka komiksów.
Folie.
Kartoniki.
Suche miejsce bez bezpośredniego słońca.
Kiedy kolekcja urośnie, system można rozwijać razem z nią.
Dokładnie tak samo jak samą kolekcję.
Dobre przechowywanie pozwala po prostu dłużej cieszyć się komiksem
Nie każdy komiks będzie kiedyś wart fortunę.
I nie musi.
Batman kupiony za kilkanaście złotych może mieć dla właściciela większą wartość niż znacznie droższy zeszyt, jeśli był pierwszym komiksem w jego kolekcji.
Właśnie dlatego warto o niego zadbać.
Nie po to, żeby za dwadzieścia lat koniecznie go sprzedać.
Po to, żeby za dwadzieścia lat nadal można było wyjąć go z pudełka, otworzyć i powiedzieć:
„Od tego wszystko się zaczęło.”
FAQ – jak przechowywać komiksy?
Jak najlepiej przechowywać stare komiksy?
Pojedyncze zeszyty warto zabezpieczyć folią i kartonikiem, a następnie przechowywać pionowo w stabilnym pudełku lub na regale. Miejsce powinno być suche i chronione przed bezpośrednim światłem.
Co oznacza bag & board?
Bag to folia ochronna na komiks, a board to kartonik usztywniający wkładany za zeszyt. Razem tworzą popularny sposób zabezpieczania amerykańskich single issues.
Czy każdy komiks powinien mieć folię?
Nie jest to obowiązkowe, ale przy starszych i kolekcjonowanych zeszytach folia jest bardzo praktycznym zabezpieczeniem przed kurzem, zabrudzeniami i przypadkowymi otarciami.
Czy komiksy powinny stać czy leżeć?
Większe kolekcje pojedynczych zeszytów wygodnie przechowuje się pionowo, pod warunkiem że komiksy są odpowiednio podparte i nie przewracają się w pudełku.
Czy można przechowywać komiksy w piwnicy?
Wilgotna piwnica nie jest dobrym miejscem dla papieru. Bezpieczniejsze jest suche pomieszczenie o stosunkowo stabilnych warunkach.
Czy światło słoneczne niszczy komiksy?
Długotrwała ekspozycja na silne światło może powodować blaknięcie okładek, dlatego warto ograniczyć bezpośrednie nasłonecznienie.
Czy można wyjmować stare komiksy z folii i je czytać?
Tak. Przy zwykłych używanych komiksach wystarczy robić to ostrożnie, na czystej powierzchni i suchymi rękami.
Jak uporządkować dużą kolekcję komiksów?
Można układać ją według wydawnictwa, bohatera, serii albo numeracji. Przy większej liczbie zeszytów warto dodatkowo prowadzić prosty spis kolekcji.