Deadpool patrzący prosto na czytelnika, komentujący własny komiks i zdający sobie sprawę, że jest fikcyjną postacią?

Dzisiaj nikogo to specjalnie nie dziwi.

Tyle że zanim Wade Wilson zrobił z łamania czwartej ściany jeden ze swoich znaków rozpoznawczych, She-Hulk już wiedziała, że żyje w komiksie.

I nie ograniczała się do mrugania okiem w stronę czytelnika.

Jennifer Walters potrafiła rozmawiać z twórcami własnej serii, komentować scenariusz, zwracać się bezpośrednio do odbiorców, a nawet wykorzystywać fakt, że znajduje się na kartach komiksu.

Marvel oficjalnie określa She-Hulk jako pierwszą dużą postać superbohaterską wydawnictwa, która otwarcie i regularnie łamała czwartą ścianę.

Kim właściwie jest She-Hulk?

Jennifer Walters zadebiutowała w The Savage She-Hulk #1 w 1980 roku. Postać stworzyli Stan Lee i John Buscema.

Jennifer jest prawniczką oraz kuzynką Bruce'a Bannera.

Po tym, jak zostaje ciężko ranna, Bruce ratuje jej życie poprzez transfuzję własnej krwi. Efekt uboczny można chyba określić jako dość znaczący — Jennifer zyskuje możliwość przemiany w She-Hulk. Oficjalny Marvel nadal wskazuje właśnie transfuzję krwi Bannera jako źródło jej zielonej transformacji.

Początkowo jej historie były jednak znacznie bardziej tradycyjne.

Prawdziwa rewolucja przyszła później.

John Byrne zrobił z She-Hulk coś zupełnie innego

W 1989 roku wystartowała seria The Sensational She-Hulk, której pierwsze numery pisał i rysował John Byrne. Pierwszy numer ukazał się w maju 1989 roku.

Byrne postawił na humor, absurd i zabawę samą formą komiksu.

She-Hulk zaczęła zdawać sobie sprawę z tego, że jest bohaterką publikowanej serii.

Marvel opisuje to bardzo jasno: Jennifer wie, że jest postacią w komiksie, żartuje z czytelnikami i potrafi kłócić się z twórcami własnych przygód.

Czyli kiedy coś nie podobało się She-Hulk, problemem nie zawsze był superzłoczyńca.

Czasami problemem był… scenarzysta.

Już pierwsza okładka ostrzegała czytelników

Byrne nie czekał kilku numerów, żeby pokazać, jaki będzie charakter nowej serii.

Już na okładce The Sensational She-Hulk #1 Jennifer zwracała się bezpośrednio do potencjalnego czytelnika.

Marvel przypomina, że She-Hulk groziła nawet zniszczeniem kolekcji komiksów X-Men, jeżeli czytelnik nie kupi jej nowej serii.

To był jasny komunikat:

ta seria wie, że jest komiksem.

A jej główna bohaterka również o tym wie.

Co właściwie oznacza „łamanie czwartej ściany”?

Termin pochodzi ze świata teatru.

Wyobraźmy sobie scenę otoczoną trzema ścianami. Czwarta, niewidzialna ściana znajduje się pomiędzy aktorami a publicznością.

Normalnie bohater zachowuje się tak, jakby widzowie nie istnieli.

Kiedy postać spogląda w stronę publiczności i zaczyna bezpośrednio z nią rozmawiać — łamie czwartą ścianę.

W komiksie oznacza to na przykład sytuację, w której bohater wie, że znajduje się na stronie komiksu albo zwraca się bezpośrednio do osoby trzymającej zeszyt.

I She-Hulk robiła z tego pełnoprawny element swoich przygód.

A co z Deadpoolem?

Tutaj warto zachować precyzję.

Nie twierdzimy, że She-Hulk była pierwszą postacią w historii komiksu, która kiedykolwiek zwróciła się do czytelnika. Tego typu zabawy istniały wcześniej.

Marvel określa ją natomiast jako pierwszego dużego superbohatera Marvela, który otwarcie i konsekwentnie łamał czwartą ścianę.

Deadpool zadebiutował później, w 1991 roku, i z czasem podobna samoświadomość stała się jednym z jego najbardziej charakterystycznych elementów.

Dlatego dzisiaj to właśnie Wade Wilson jest dla wielu fanów pierwszym skojarzeniem z czwartą ścianą.

Ale She-Hulk była na tej imprezie wcześniej.

I prawdopodobnie zdążyła już pokłócić się z osobą, która ją narysowała.

Marvel do dziś pamięta o tej części historii She-Hulk

Nie jest to ciekawostka oparta wyłącznie na interpretacji starych zeszytów.

Marvel wydał nawet kolekcję zatytułowaną She-Hulk Epic Collection: Breaking The Fourth Wall, zbierającą między innymi Sensational She-Hulk #1–12. W oficjalnym opisie Marvel podkreśla, że Jennifer wie, iż jest bohaterką komiksu, rozmawia z czytelnikami i spiera się ze swoimi twórcami.

Marvel opisuje również omnibus Johna Byrne'a jako historie, w których Jennifer rozbija zarówno szklany sufit, jak i czwartą ścianę.

To pokazuje, jak ważny stał się ten humorystyczny okres dla historii postaci.

Dlaczego warto wracać do starych komiksów Marvela?

Historia She-Hulk świetnie pokazuje, że stare komiksy Marvela nie były tylko prostymi historiami o superbohaterach bijących superzłoczyńców.

Twórcy eksperymentowali z narracją, humorem i samą konstrukcją komiksu.

The Sensational She-Hulk potrafiło bawić się zasadami medium w czasach, kiedy podobne pomysły były znacznie mniej oczywiste dla czytelnika mainstreamowych komiksów superbohaterskich.

Dlatego warto czasem sięgać również po starsze i mniej oczywiste serie.

Może się okazać, że pomysł, który wydaje nam się współczesny, Marvel testował już kilkadziesiąt lat temu.

FAQ

Czy She-Hulk naprawdę wiedziała, że jest postacią z komiksu?

Tak. Szczególnie w The Sensational She-Hulk Johna Byrne'a Jennifer regularnie zwracała się do czytelników i twórców oraz wykorzystywała świadomość tego, że znajduje się w komiksie. Marvel potwierdza to w oficjalnych opisach serii.

Kiedy rozpoczęło się The Sensational She-Hulk?

Pierwszy numer serii ukazał się w maju 1989 roku. Scenarzystą i rysownikiem The Sensational She-Hulk #1 był John Byrne.

Czy She-Hulk łamała czwartą ścianę przed Deadpoolem?

Tak. The Sensational She-Hulk robiła to regularnie od 1989 roku. Marvel określa Jennifer jako pierwszego dużego superbohatera wydawnictwa, który otwarcie i konsekwentnie stosował ten zabieg.

Czy Marvel nadal uznaje łamanie czwartej ściany za część historii She-Hulk?

Tak. Marvel wydał m.in. kolekcję zatytułowaną She-Hulk Epic Collection: Breaking The Fourth Wall, a w oficjalnych materiałach nadal wskazuje ten element jako ważną część komiksowej historii Jennifer Walters.

Źródła: oficjalny Marvel – Marvel Characters Who Break the Fourth Wall, She-Hulk Epic Collection: Breaking The Fourth Wall, Sensational She-Hulk by John Byrne Omnibus oraz Sensational She-Hulk #1.

Szukasz starych komiksów She-Hulk i Marvel po angielsku?

W Hobby Shop znajdziesz starsze komiksy Marvel po angielsku – od najbardziej znanych bohaterów po serie, które potrafią zaskoczyć nawet wieloletnich fanów.

Warto zaglądać regularnie. Stare zeszyty pokazują, że wiele pomysłów kojarzonych dzisiaj ze współczesnymi komiksami ma znacznie dłuższą historię.

A Ty wiedziałeś, że She-Hulk łamała czwartą ścianę, zanim Deadpool stał się z tego słynny?